Nieuwjaarstoespraak burgemeester Christine van Basten-Boddin 2026

Beste inwoners van Beek,

Welkom, fijn dat u hier bent op deze feestelijke viering van het nieuwe jaar, waarin we samen opnieuw beginnen. Buiten is het nog winter, maar hier binnen voel ik vooral warmte. 

We vieren vanavond feest, maar we doen dat met beide voeten op de grond. Want ook in Beek voelen we dat de wereld om ons heen is veranderd. Denkbeelden waarvan we dachten dat ze voorgoed tot het verleden behoorden, de mogelijkheid van ontwrichting, van dreiging, van oorlog zelfs, hebben zich opnieuw aangediend. Ze fluisteren mee met het nieuws, ze ruizen door gesprekken, ze worden zichtbaar in de blik van inwoners die zich afvragen hoe de toekomst eruitziet.

En toch staan we hier vandaag, zoals we dat al generaties doen, om elkaar een gelukkig nieuwjaar te wensen. Dat is geen formaliteit, geen ritueel dat vanzelfsprekend is. Het is misschien wel onze oudste daad van optimisme. Een kleine, menselijke bevestiging dat hoop altijd ergens begint. En laat dát nu precies zijn wat deze tijd nodig heeft: het vertrouwen dat morgen de moeite waard is.

Wie het nieuws volgt, weet dat het geen vrolijke lectuur is. De sociale media, met hun bijtende ruis, laat ik gemakshalve nog buiten beschouwing. Ook ga ik het vandaag niet hebben over de weerzinwekkende bedreigingen die bestuurders en ambtenaren, helaas ook in onze gemeente, te verduren krijgen. We trekken een streep. Maar de werkelijkheid laat zich niet wegfilteren. Ook door ons niet.

In de gesprekken die ik met u voer, in de winkels, op straat, bij verenigingen, tijdens avonden zoals deze, hoor ik het: bezorgdheid, onrust, soms zelfs angst. Laten we helder zijn: die gevoelens zijn niet vreemd of zwak. Ze zijn menselijk.

We zijn mensen, en daarom voelen we soms onzekerheid. Dat is geen zwakte, maar een teken dat ons hart openstaat. Kwetsbaarheid en kracht horen bij elkaar, wie geraakt kan worden, kan ook geraakt worden door de zorg van een ander.

Maar één ding moeten we voorkomen, juist in deze tijd:
Niet de dreiging verlamt ons, maar de angst ervoor, en precies dát moeten we voorkomen.

Angst sluit deuren. Angst maakt stil. Angst doet ons kleiner denken dan we zijn.
Waakzaamheid daarentegen opent deuren. Waakzaamheid is aandacht zonder paniek. Het is helder kijken zonder je te laten meeslepen. En dát, beste mensen, is waar wij in Beek het verschil maken.

Want ja, de wereld is onrustig. Ja, ook in Beek moeten we voorbereid zijn op het onverwachte. We horen over geopolitieke spanningen, hybride oorlogsvoering, drones, cyberdreigingen. En met Chemelot in de buurt is het begrijpelijk dat sommige inwoners zich zorgen maken. Maar wij willen hier angst niet laten groeien. Wij willen duidelijkheid, voorbereiding en vertrouwen.

We spreken daarom vandaag over weerbaarheid. Niet als modeterm, maar als volwassen houding.
We weten dat we, mocht het ooit nodig zijn, 72 uur zelfredzaam moeten kunnen zijn. Water, eten, een lamp, een radio. Geen bunker, geen doemscenario. Alleen gezond verstand: de paraplu waarvan je hoopt dat je hem niet nodig hebt, maar die je dankbaar bent wanneer het tóch gaat regenen.

En precies door die voorbereiding ontstaat ruimte.
Ruimte om niet alleen jezelf te helpen, maar ook een ander.
Want dat is de kern van een gemeenschap. En dat is altijd al de troefkaart geweest van deze gemeente.

Vandaag wil ik u een woord geven dat mij dierbaar is, een woord dat hier in Beek geboren is, omdat u het allang leeft, maar we het nog geen naam hadden gegeven:
samenbehoud.

Een neologisme misschien, maar wel één dat precies zegt wie wij zijn, of waar we voor staan.

Zelfbehoud is een reflex.
Samenbehoud is beschaving.

Het is de keuze om een keten te vormen waarvan elke schakel telt.
Waar verschillen in kleur, smaak, mening er mogen zijn, maar waar we elkaar toch vasthouden, omdat alleen dan de keten standhoudt. Samen, elkaar vasthoudend. Samen, door dik en dun.

Uit samenbehoud vloeit samenkracht voort: de overtuiging dat we verder komen als we het samen doen. Maar er zit ook iets anders in dat nieuwe woord. Namelijk de nadruk op ‘behoud’, op het behouden van dat wat we hebben. Kijk om u heen, kijk elkaar in de ogen en realiseer je hoe belangrijk het is dat we houden wat we hebben, dat we in stand houden wat zo belangrijk is, dat we -kortom- houden van elkaar en van deze mooie gemeente. Samenbehoud.

Het Twentse woord noaberschap beschrijft dat mooi, maar hier in Limburg leeft het zonder naam.  Alhoewel dat woord ‘noaber’ ook in het Limburgs dialect bestaat. Hier is het vanzelfsprekend om een schouder te bieden, een luisterend oor, een plek aan tafel. De noaber, de buur of buurtgenoot, is vaak letterlijk de persoon aan wie je soms meer hebt dan aan een verre vriend. Kijk niet ongevraagd over elkaars schutting, maar houd elkaar in het oog om - als de nood erom vraagt - een helpende hand toe te steken. Maar houd elkaar ook in het oog om te weten, te voelen, wat er speelt. Niet op schermpjes, maar in onze buurten speelt het echte leven zich af. Daar kunnen wij het verschil maken. Menselijkheid tonen. Beekenaarschap als noaberschap in de praktijk brengen.

En laat mij dit zeggen: de zachte krachten zijn onze grootste troeven.
Niet de sirenes, maar de empathie.
Niet de protocollen, maar de hand op de schouder.
Niet het noodpakket, maar het netwerk.

Want de hardste stormen worden door zachte handen gedragen.

Tegelijkertijd moeten we beseffen dat onze democratie het verdient om beschermd te worden. Vrijheid is geen decorstuk. Ze vormt ons fundament. Ze leeft alleen wanneer wij haar blijven beschermen. Waarden zijn immers pas waarden wanneer we ze verdedigen als het spannend wordt.

Een crisis is bovendien nooit alleen fysiek. Ze volgt de breuklijnen die er al lagen: sociaal, economisch, mentaal. Wie kwetsbaar is, wordt sneller geraakt. Wie weinig netwerk heeft opgebouwd, staat sneller alleen.

Daarom zeg ik u:
Weerbaarheid begint niet bij een noodpakket.
Weerbaarheid begint bij de vraag of iedereen kan meedoen.

Als gemeente nemen we onze verantwoordelijkheid. We werken aan noodsteunpunten, we oefenen scenario’s, we investeren in kennis en voorbereiding. Maar we weten dat echte weerbaarheid niet in loodlijnen en draaiboeken zit, maar in mensen, in u.

Daar hoort ook lichtheid bij. Niet de lichtheid van ontkenning, maar van menselijkheid. Van overeind blijven. En toen kwam Bart Storcken binnen als muzikaal gezelschap en milde spiegel. Hij heeft ons eraan herinnerd dat zelfs in noodsituaties humor een bron van kracht kan zijn.
Dat als het licht ooit uitvalt, we elkaar vanzelf weer opzoeken voor warmte.
Dat we samen eten.
Samen praten.
Samen kijken in plaats van scrollen.

Maar naast voorbereiding werken we óók aan de dagelijkse toekomst van deze gemeente.
We investeren in voorzieningen, in leefbaarheid, in jeugd, in veiligheid, in cultuur. En ja: het klopt dat je een dorp nodig hebt om een kind op te voeden. Maar het klopt net zo goed dat een gemeenschap zichzelf opvoedt, door voorbeeldgedrag, door omzien, door betrokkenheid.

We moeten niet wegzakken in zelfgenoegzaamheid of in de gedachte dat het allemaal wel losloopt.
We moeten wakker blijven, waakzaam blijven, mens blijven.
Maar laten we daarbij ook dankbaar zijn voor wat we hebben.
Wij leven in een deel van de wereld waar stabiliteit geen uitzondering maar de norm is.
Dat is geen reden tot zelfgenoegzaamheid, maar wel tot waardering.

Laat me eindigen bij de kern:

Voorbereid zijn is geen angst. Het is zorg, voor jezelf én voor elkaar.
En die zorg heet samenbehoud.
Die kracht heet samenkracht.

Daarom, in 2026:

Niet alleen naar schermpjes kijken, maar vooral naar elkaar.
Niet alleen overleven, maar leven.
Niet alleen zelfbehoud, maar samenbehoud.

Samenbehoud is onze toekomst.

Ik ben omdat wij zijn.
Wij zijn omdat we samen zijn.

Namens het hele bestuur wens ik u een warm, veerkrachtig en hoopvol nieuw jaar.

Dank u wel. En een gelukkig en gezond 2026 gewenst.

Christine van Basten-Boddin

Burgemeester Beek